सुभाष कर्ण
जनकपुरधाम, मंसिर १० गते । डाक्टर बन्ने सपनाले दलित परिवारकी छोरी ज्योति कुमारी महरालाई निकै संघर्षशील बनाएको छ ।
कक्षा ५ मा अध्ययनरत ११ वर्षिय धनुषाको विदेह नगरपालिका ६ गिद्धा टोलीकी ज्योतिलाई घरको काम, ट्यिूशनको पढाई, विद्यालयको होमवर्क र खेतमा समेत धान काट्न जाने लगायत थुप्रै कामले भ्याईनभ्याई भइरहेको छ ।
उनी बिहानै ५ बजे सुतेर उठ्छिन । उठेपछि दैनिक नित्यकर्मपछि घरको भान्साघरमा राखेका बर्तन मांझेर बिहानै साढे ६ बजे नै ट्विशन पढन गाउँकै सामुदायिक भवनमा पुग्नुपर्छ । साढे ८ बजे ट्विशन सकाएर घर आई खाना खाएर १० बजे विद्यालय समेत पुग्नुपर्छ । यति मात्र होइन विद्यालयमा छुट्टी भए लगतै धान काट्ने काममा आमाका हातपुर्न खेतमा समेत प्रत्येक दिन जानुपर्छ ।
घर आएपछि फेरी उही झटपटमा बर्तन मांझ्ने अनि खाना बनाउन आमालाई सहयोग गर्ने । त्यसपछि स्कूल र ट्विशनको होमवर्क पुरा गर्ने । संघर्षका यी कार्य ज्योतिकको दैनिकी नै बनिसकेको छ । यतिको काम गर्दा पनि उनले डाक्टर बन्ने सपना छाडेकी छैनन् । उनी दृढ छिन मेहनत गरेर पढ्दा एक अवश्य नै नाम निकालेर डाक्टरी पढछु ।
ज्योतिका बुवा रामएकवाल महरा भारतको मद्रास शहरमा मजदूरी गरिरहेका छन । रामएकवालको पैसाले घर धान्न नसकेपछि ज्योति आमासँगै पढाईबाट समय बचाएर खेतमा काम गर्न जान्छिन । मजदूरीबाट आएका पैसार बईनमा भेटने धानले उनका पुरा परिवार छाक टार्दै आएका छन । सोहीबाट बचेका पैसा र गिरहतबाट कर्जा लिएर ज्योतिको किताब र विद्यालयमा नाम लेखाई उनका आमाबुवाले गर्दै आएका छन ।
विद्यालयको पढाईमा ज्योतिलाई उनका आमाबुवाका साथै गैरसरकारी संस्था सामुदायिक सुधार केन्द्र (सीआईसी) ले समेत सहयोग गर्दै आएका छन । ज्योति मात्र होइन हरवाचरवा समूहसँग आबद्ध दलितका बालबालिकालाई पढाईमा कापी, पेन्सिल, कटर, स्कुल ड्रेस लगायतका शैक्षिक सामाग्रीका साथै निशुल्क ट्विशन कक्षा दिदै आएका छन ।
ज्योतिलाई विद्यालयको होमवर्क बनाउन सो गिद्धा गाउँमै सिआईसीद्वारा सञ्चालित ट्विशन कक्षाबाट सहयोग हुँदै आएका छन । विद्यालयको होमवर्क मात्रै होइन कक्षागत किताबका अन्य सोलुसन र अतिरिक्त पढाई समेत सो ट्विशनमा गराइदै आएको छ । सिआईसीद्वारा सञ्चालित गिद्धा स्थित ट्विशन कक्षामा ज्योति सहित दुई समूहमा दलित हरवाचरवा परिवारका ८० जना कक्षा १ देखि ७ सम्मका विद्यार्थी पढिरहेका छन ।
गरीब दलित हरुवा चरुवा परिवारमा जन्मेकी ज्योति आफ्ना आमाबुवाको गरीबी जन्मैदेखि नियाल्दै आएकाले दिनरात मेहनत गरी डाक्टर बनेर उन्मुक्ति दिलाउने जूनून छ । ज्योति भन्छिन सिआईसीले संचालन गरेको ट्विशन कक्षाले हामीलाई पढाई र आर्थिक दूवै रुपले धेरै नै मद्दत पुराएको छ । बाहिर ट्विशन पढन जाँदा ३÷४ सय रुपैया महिना लिने गरेको छ । तर सबै कक्षाको सबै विषय पनि पढाउंदैनन् । तर यहाँ पढ्दा निशुल्क पढिरहेको छु । कक्षाका सबै किताबको होमवर्क गराउंदै आएकाले आफूलाई पढाईमा निकै मद्दत पुगेको छ । अहिलेको निरन्तरता कायम रहे पक्कै एक न एक दिन आफू डाक्टर बन्ने नै छु ।
ज्योतिलाई यो आत्मविश्वास अरु कसैले होइन, फ्रिडम फण्डसको आर्थिक सहयोगमा सामुदायिक सुधार केन्द्र (सिआईसी) ले हरुवा चरुवा परिवारहरुको जीवनमा परिवर्तन ल्याउन चलाएको ट्विशन कक्षले आफूमा शैक्षिक गुणस्तरीयता थपेको हो । उनी भन्छिन गरीब दलित परिवारबाट भएको कारण आमाबुवा पनि पढन नसकी हरुवा चरुवामा जीवन बिताई रहेका छन । तर हरुवा चरुवा परिवारका बालबालिका लागि सिआईसीले संचालन गरेको शैक्षिक कार्यक्रममा निशुल्क टिउसन र छात्रवृतिमा चार सालसम्म पाएको स्कूल ड्रेस, कापी, पेन्सिल लगायतका शैक्षिक सामाग्रीले अब गरीबका बालबालिकाहरु पढन सक्छ भन्ने आत्मविश्वास जागेपछि आफू इन्जियर बन्ने अठोट लिएकी हुँ ।
यो विषयमा आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस् !