मधेसमा करेन्ट लागेर ५७४ जनाको मृत्यु

जनकपुरधाम । मधेस प्रदेशमा विद्युत्को पहुँच विस्तारसँगै करेन्ट लागेर ज्यान गुमाउनेको संख्या पनि चिन्ताजनक रूपमा बढेको छ । नेपाल प्रहरीको पछिल्लो एक दशकको तथ्यांकले मधेशमा प्रदेशमा करेन्टबाट हुने मृत्यु ५७४ पुगेको छ ।

प्रहरीका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७३/७४ देखि २०८२/८३ सम्म मधेस प्रदेशमा विद्युत् दुर्घटनामा परी ५७४ जनाले ज्यान गुमाएका छन्। मृतकमध्ये ३७२ पुरुष, १११ महिला र ९१ जना बालबालिका छन् ।

दश वर्षअघि अर्थात् आर्थिक वर्ष २०७३÷७४ मा करेन्ट लागेर १७ जनाको मृत्यु भएको थियो। त्यसको एक दशकपछि आर्थिक वर्ष २०८२÷८३ मा मृतकको संख्या बढेर ११७ पुगेको छ। यसले विद्युत् दुर्घटनाबाट हुने मृत्युमा उल्लेख्य वृद्धि भएको देखाउँछ।

नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायव महानिरीक्षक अबि नारायण काफ्लेका अनुसार गत आर्थिक वर्षमा मात्रै करेन्ट लागेर ७२ पुरुष, २२ महिला र २३ बालबालिकाको मृत्यु भएको थियो। सोही अवधिमा नौ जना पुरुष घाइते भएका थिए ।

विद्युत् दुर्घटनाको तथ्यांकमा बालबालिकाको मृत्यु दर अझै गम्भीर देखिएको छ । आर्थिक वर्ष २०७३/७४ मा करेन्ट लागेर दुई बालबालिकाको मृत्यु भएको थियो। तर, २०८२/८३ मा यो संख्या बढेर २३ पुगेको छ। दश वर्षको अवधिमा बालबालिकाको मृत्यु संख्या ११ गुणाभन्दा बढी बढेको हो ।

पुरुषतर्फ पनि मृत्यु हुनेको संख्या उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। २०७३/७४ मा नौ पुरुषको मृत्यु भएकोमा गत आर्थिक वर्षमा यो संख्या ७२ पुगेको छ। महिलाको हकमा भने सोही अवधिमा करेन्ट लागेर मृत्यु हुनेको संख्या ६ बाट बढेर २२ पुगेको प्रहरीको तथ्यांक छ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरण मधेस प्रदेशका प्रमुख शम्भु कुसियैत यादवका अनुसार विद्युत् दुर्घटनाको प्रमुख कारण उपभोक्ताको असावधानी र लापरवाही हो । विशेषगरी सिँचाइका लागि विद्युत् प्रयोग गर्ने किसानहरू बढी जोखिममा पर्ने गरेको उनले बताए ।

उनका अनुसार खेतमा सिँचाइका लागि लगिएका तार मुसाले काट्ने, तार खुकुलो हुने वा अन्य कारणले क्षति पुग्ने गरे पनि त्यसको अवस्था परीक्षण नगरी मोटरमा विद्युत् जोड्दा दुर्घटना हुने गरेको छ। राति वा दिनमा सिँचाइ गर्ने क्रममा तारमा समस्या आउँदा जमिनमा विद्युत् प्रवाह भएर करेन्ट लाग्ने जोखिमसमेत रहने उनको भनाइ छ ।

करेन्ट लागेर मृत्यु भएका सबै घटनामा क्षतिपूर्ति उपलब्ध हुने व्यवस्था नरहेको प्राधिकरणले जनाएको छ। प्रमुख यादवका अनुसार प्राधिकरणको गल्ती वा लापरवाहीका कारण दुर्घटना भएको पुष्टि भएमा मात्र पीडित परिवारलाई प्राधिकरणको तर्फबाट क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराइन्छ।

उपभोक्ता स्वयंको असावधानी, अव्यवस्थित तार व्यवस्थापन वा अन्य व्यक्तिगत लापरवाहीका कारण भएको दुर्घटनामा भने प्राधिकरणले क्षतिपूर्ति नदिइने गरिएको उनको भनाई छ ।