जनकपुरधाम, साउन १० गते । ‘लम्पी स्किन’ रोगको सङ्क्रमणबाट मधेश प्रदेशमा हालसम्म ५२ हजार ६ सय ८६ गाईवस्तु पशुचौपाया प्रभावित भएका छ् । पशुपक्षी तथा मत्स्य विकास निर्देशनालयका अनुसार पछिल्लो आर्थिक वर्ष २०७९÷०८० सम्ममा ५० हजार ९७१ गाई÷गोरु र एक हजार ७१५ भैंसी राँगोमा लम्पी स्किनको संक्रमण पुष्टि भएको हो ।
निर्देशनालय दिएको जानकारी अनुसार हालसम्म प्रदेशका ८ वटा जिल्लामा गरी लम्की स्कीन संक्रमणबाट एक हजार ७ सय गाईवस्तु चौपाया मरेको छ । तीन वर्षदेखि छिटपुटरूपमा देखापर्दै आएको लम्पी स्किन हाल मधेश प्रदेशका सबै जिल्लामा फैलिएको छ ।
पशुपक्षी तथा मत्स्य विकास निर्देशनालयका प्रवक्ता डा. रञ्जित अधिकारीका दिएको जानकारी अनुसार लम्की स्किनको संक्रमण सबभन्दा बढी प्रभावित महोत्तरी जिल्ला रहेको छ । यहाँ २४ हजार ४१२ चौपाया प्रभावित रहेको । सो संक्रमणबाट सबभन्दा बढी सिरहा जिल्लामा १ हजार ११८ चौपाया पशु मरेको छ ।
निर्देशनालयले उपलब्ध गराएको तथ्यांक अनुसार प्रदेशका सप्तरीमा ३१००, धन’षामा ५७९३, सिरहामा १४ हजार २९३, सर्लाहीमा ३ हजार ५३, रौतहटमा ९४९, बारामा ९६४ र पर्सामा १२२ गाईवस्तु सहितका चौपायामा लम्की स्कीन संक्रमण देखिएको छ । लम्की स्कीन संक्रमणबाट प्रदेशका सप्तरीमा ४०, धनुषामा १४३, महोत्तरीमा २०५, रौतहटमा २९, सर्लाहीमा १०३, बारामा ६१ र पर्सामा एउटा चौपाया मरेको छ ।
प्रदेशका चौपायाहरुमा महामारीको रुपमा फैलिंदै गएको लम्की स्किन संक्रमणको रोकथामका लागि प्रदेश र संघीय सरकारबाट खासै प्रयास भएको देखिदैन । हुनत प्रदेशका निर्देशनालयबाट रोग पहिचान, औषधोपचार र अनुगमनका लागि रैपिड रिस्पोन्स सहितका विभिन्न टीमका गठन बाहेक केही काम गरेको छैन । डा. अधिकारीका अनुसारका डा. सुनिल ठाकुरको नेतृत्वमा रैपिड रिस्पोन्स टीम, निर्देशनालयका निर्देशक डा. जागेश्वर यादवको नेतृत्वमा प्राविधिक टीम गठन गरिएको छ ।
रोगविरुद्ध प्रदेश सरकारबाट खासै बजेट नछुटयाइएपनि जिल्ला स्थित भेटनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र र निर्देशनालयबाट लक्षणको आधारमा औषधोपचार तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रम संचालन गरिएको कुरा रैपिड रिस्पोन्स टीमका संयोजक एवं थत भेटनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्रका प्रमुख डा. सुनिल ठाकुरले बताएका छन् ।
उनले भने गत वर्ष प्रदेशका प्रत्येक जिल्ला भेटनरी अस्पताललाई ५ लाख रुपैयाको दरले लम्की स्कीन लगायतका अन्य रोगको औषधोपचारका लागि उपलब्ध गराइयो । तर त्यसले अन्य रोगकै औषधी खरीदमा रकम खर्च भएको कारण लम्की स्कीन संक्रमण नियन्त्रणलाई समेटन सकिएन ।
प्रदेश सरकारले सो रोग नियन्त्रणका लागि गत आर्थिक वर्षमा केही गरेनन् । तर चालु आर्थिक वर्षमा विपत् व्यवस्थापन समितिबाट ७७ लाख रुपैया लम्की स्किन रोग नियन्त्रणका लागि छुटयाएको छ । सो रकमबाट रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि खोप र औषधि खरीद गरिने डा. अधिकारीले बताए ।
हुनत न्यून संख्यामा केही स्थानीय तहले खोप कार्यक्रम संचालन गरेको हो । सर्लाही, रौतहट र बारा जिल्लाका ७ वटा पालिका १२ हजार ७५९ पशुचौपायामा लम्की स्किन विरुद्धको खोप लगाएका छन् । निर्देशनालय दिएका जानकारी अनुसार सर्लाहीका बागमती नगरपालिकाले ३२५, धनकौल नगरपालिकाले २ हजार, रौतहटका चन्दपुर नगरपालिकाले २३४, वृृन्दावन नगरपालिका २ सय र बारा जिल्लाका जितपुर सिमरा उपमहानगरपालिकाले ४ हजार ५००, निजगढ नगरपालिका २ हजार ५ सय, कोल्हवी नगरपालिकाले ३ हजार चौपायामा खोप लगाएका छन् ।
“तीन वर्षअघि प्रदेशका सप्तरी जिल्लाको रुपनी गाउँपालिका पहिलो पटक यो एक गाईमा यो संक्रमण फेला परेको थियो । ती बेला सरकारले खासै चासो नलिएपछि अहिले मधेश प्रदेश मात्रै होइन देशैभरिमा महामारीको रुपमा फैलिदैं गएको डा. ठाकुरले बताए । लम्की स्कीन संक्रमणको पूर्ण उपचार खोप भएपनि औषधोपचारबाट केही हदसम्म ठिक भइरहेको डा. अधिकारीको भनाई छ ।
उनले भने पूर्ण उपचार त खोप नै हो । तर लक्षणको आधारमा उपचार गर्दा हजारौको संख्यामा निकै पनि भएका छन् । मरेका बाहेक संक्रमण पुष्टि भएका पशु चौपाया औषधोपचारबाट पूर्ण रुपमा निको नभएपनि निको भएका हुन् । निको भएपनि लामो समयसम्म कमजोरी, बाँझोपन र दुध उत्पादनमा कमी लगायतका समस्या यथावतै रहने गरेको देखिएको छ ।
प्रदेशका सप्तरी जिल्लामा २ हजार ५ सय गाइ÷गोरु र ६ सय भौंसी/राँगो, सिरहामा १३ हजार ८५७ गाइ/गोरु र ४३६, धनुषामा ५ हजार ४८६ गाइ/गोरु र ३०७ भौंसी/राँगो, महोत्तरीमा २४ हजार ३९६ गाइ/गोरु र १४ भौंसी÷राँगो, सर्लाहीमा २७१६ गाइ÷गोरु र ३३७ भौंसी÷राँगो, रौतहटमा ९३९ गाइ/गोरु र १० भौंसी/राँगो, बारामा ९६२ गाइ/गोरु र २ भौंसी/राँगो र पर्सामा ११५ गाइ/गोरु र ७ भौंसी/राँगोमा लम्की स्कीनको संक्रमण देखिएको छ ।
यो विषयमा आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस् !