जनकपुरधाम, असोज १४ गते । प्रदेश २ को सरकार परिवर्तनमा भारतले चासो देखाएको छ । गत केही दिनअघि सरकार परिवर्तनको कुरा जोडतोडका साथ उठेपनि बाह्य रुपमा सेलाएको थियो ।
तर भारतको चासो बढेपछि आन्तरिक रुपमा सतारुढ जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) भित्र पुनः सरकार परिवर्तनको कुरा लिएर माहौल ताँतिएको छ । दलको नेता बन्नेदेखि मन्त्री बन्नेसम्मका आकांक्षीहरु आ आफ्ना लबीमा जुटिसकेका छन ।
तात्कालिन ६ दलीय आबद्ध राष्ट्रिय जनता पार्टी र समाजवादी पार्टी एकीकरण भई नयाँ दलको रुपमा जसपा गठन भएपनि सदस्य देखि मन्त्रीसम्मको भागबण्डा तात्कालिन दलीय आधारमा कोटाको रुपमा हुने गरेको पछिल्लो घटना क्रमले देखाएको छ ।
गत दुई महिनाअिघसम्म जसपा नेतृत्वको प्रदेश २ सरकार परिवर्तनको कुरा निकै तातिएको थियो । तर तात्कालिन दलीय भागबण्डा मिल्न नसकेपछि पार्टी विभाजन हुने डरले तत्कालका लागि सरकार परिवर्तनको कुरा थाँतिएको थियो । तर भारतीय सत्तारुढ दलले पुनः चासो बढाएपछि दलभित्र आन्तरिक गृह कार्य शुरु भएको कुरा पार्टी श्रोतले जनाएको छ ।
श्रोतका अनुसार सरकार आबद्ध मन्त्रीहरुलाई दलीय आधारमा शिर्षस्थ नेताहरुले एक महिने अल्टिमेटम समेत केही दिनअघि दिइ सकेको छ । मुख्यमन्त्री देखि मन्त्रीसम्म बन्ने प्रदेश सभा सदस्यहरु आ आफ्ना तात्कालिन दल नेतृत्वकर्ता समक्ष लबी गर्न काठमाडौ दौडाहासम्म गर्न थालेका छ ।
नियमतः संसदीय दलको नेता फेर्ने समय पनि आइसकेको छ । प्रतिनिधि सभातर्फ सभाको कार्यकाल अवधिमा पार्टी गठन भएपछि ७ दिनभित्र संसदीय दलको नेता चुनेर नामावली सहितको विवरण एक साता भित्र पठाइ सक्नुपर्ने हो । र प्रदेश सभातर्फ दल गठनको १५ दिनभित्र संसदीय दलको नेता, प्रमुख सचेतक सहितको नामावली सहितको नयाँ विवरण पठाउनुपर्ने हो ।
पार्टी गठनको ६ महिना बित्न लाग्दा पनि संसदीय सचिवालयको नियमानुसार जसपाले संघीय वा प्रादेशिक संसदीय दलको नेता र प्रमुख सचेतकको विवरण पठाएको छैन । हुनत निर्वाचन आयोगमा दल दर्ता लगतै जसपाभित्र सरकार परिवर्तनको कुरा निकै जोडतोडका साथ उठेपनि भागबण्डा मिल्न सक्दा कुरा सेलाइयो ।
सरकार परिवर्तनको कुरा सेलाइरहेकै क्रममा भारतीय पक्षले आफ्नो चासो बढाएको हो । पार्टी श्रोतले नाम उल्लेख नगर्ने शर्तमा भारतीय सत्तारुढ दल आबद्ध राष्ट्रिय स्वयं सेवक (आरएसएस) ले नेपालको सरकार परिवर्तन बारे अध्ययन गर्न एक प्रतिनिधि नेपाल पठाइसकेका बताएका छन । ती आरएसएस प्रतिनिधिले संसदीय दलका नेताका आकांक्षी रहेकाहरु बारे पार्टी श्रोतबाटै छुट्टा छुट्टै रुपमा अध्ययन थालेका छन ।
को को छन दलको नेताका आकांक्षी
श्रोतका अनुसार तात्कालिन समाजवादी पार्टीबाट वर्तमान सरकारका मुख्यमन्त्री लालबाबु राउत, आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री एवं प्रदेश अध्यक्ष विजय यादव, ६ दलीय आबद्ध राजपाबाट राजेन्द्र महतोको पक्षबाट उपेन्द्र महतो, महन्थ ठाकुरको पक्षबाट जितेन्द्र सोनलको नाम आ नेतृत्वकर्ताहरुले आ आफ्नो तर्फबाट अघि बढाएको छ ।
आरएसएस प्रतिनिधिले जितेन्द्र सोनल र लालबाबु राउत बारे पार्टी नेतृत्वकर्ताहरुका बाट तिनीहरुको कार्य प्रगति बारे जानकारी लिइसकेको छन । उपेन्द्र महतो र विजय यादव बारे विभिन्न पक्षबाट ती प्रतिनिधिले अध्ययन गरिरहेको श्रोतको दाबी छ । श्रोतका अनुसार तात्कालिन राजपाबाट प्रदेश सभा सदस्य मनिष सुमन र सभामुख सरोजकुमार यादव पनि आकांक्षी रहेका छन । यिनिहरु पनि आ आफ्नो तात्कालिन पार्टीका नेतृत्वकर्ता कहाँ लबी गर्न दबाव बनाइरहेका छन ।
श्रोतको भनाई अनुसार भारतीय पक्षले लालबाबु राउतलाई नै यथावत राख्ने सोचमा रहेका छन । तर अध्ययन प्रतिनिधिले दिएको रिपोर्टको आधारमा विजय यादव, जितेन्द्र सोनल र उपेन्द्र महतोको सम्भावना रहेको छ । नेपालस्थित आरएसएस प्रतिनिधि श्रोतका अनुसार हाल आकांक्षी देखिएका व्यक्तिहरुको कार्यप्रगति र भारतप्रतिको धारणाको प्रष्ट भएपछि मात्रै निर्णय लिइनेछ ।
उनका अनुसार वर्तमान मुख्यमन्त्री नै दलको नेताका लागि उपयुक्त देखिएमा त्यसलाई निरन्तरता दिइनेछ । तर अन्य मन्त्रीहरुमा नयाँ अनुहार थपिनेछ । सरकार भित्र केही मन्त्री विवादित र पार्टी भित्रैबाट आलोचित हुन थालेपछि मन्त्री बन्नेहरु एक वर्षअघि देखि नै तछाड मछाड गर्दै आएका छन । हुनत पछिल्लो समय तात्कालिन राजपाले सामाजिक विकास र उद्योग पर्यटन वन तथा वातावरण मन्त्री फेर्ने अन्तिम निर्णयमा समेत पुगिसकेको थियो ।
हुनत दलको नेता चयन वा सरकार परिवर्तन बारे जसपा नेतृत्वकर्ताहरु आ आफ्नो धारणा अघि बढाएको छैन । लोकपुकारले पार्टीको धारणा खोज्न प्रयास गर्दा नेतृत्वकर्ताहरुलाई पटक पटक फोन गर्दा पनि रिसिभ गरेनन ।
यसैबीच जसपा केन्द्रिय नेता वृषेशचन्द्र लालले पार्टी भित्र हाल दलको नेता वा मन्त्री फेर्ने कुरा अघि बढाइएको छैन । लोकतान्त्रिक पद्धति अनुसार आकांक्षी बन्नेहरु आ आफ्ना लबी गर्न सक्छन तर पार्टी भित्र त्यस्तो कुनै चर्चा छैन ।
नियमतः नयाँ दल गठन भएपछि दलको नेता चयन गरिसक्नुपर्नेमा उनले एकीकरण पश्चात गठित दलको विधान अनुसार अहिले समायोजन प्रक्रियामै छ । केन्द्रिय समायोजन भएपछि प्रदेश र जिल्ला स्तरमा समायोजन हुनेछ । समायोजन कार्य टुंगिएपछि दलको नेता वा प्रमुख सचेतकको पनि चयन गरिने बताए । सरकार परिवर्तनमा भारतको चासोप्रति नेता लालले अस्वीकार गर्दौ भने जसपा भित्र कुनै त्यस्तो गतिविधि देखिएको छैन ।
जसपाका एक नेताले नाम नबताउने शर्तमा लोकपुकार संग भने प्रदेश सरकार परिवर्तनमा भारतीय आरएसएसले चासो लिएको कुरा गलत हो । तर केही नेताले भारतीय विभिन्न पक्ष समक्ष आफ्नो हाइप्रोफाइल बनाउन समय समयमा यस्ता कुराहरु फिजाउंदै आएको हो । उनले भने हाल प्रदेश २ को मात्रै होइन केन्द्रिय सरकार गठन वा परिवर्तनमा पनि भारतको चासो वा दबाव लगायतका कुरा विगतदेखि फैलाउंदै आएको हो ।
यो विषयमा आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस् !