जनकपुरधाम, जेठ ११ गते । भारत सँग सीमा विवाद बढेपछि नेपालको चीन सँग सम्बन्ध बढदै गएकोछ । नेपालले अब भारतको बन्दगाह प्रयोग नगरी चीनको प्रयोग गर्न शुरु गरेको छ ।
चिनिया संचार माध्यमहरुका अनुसार नेपालले चीन सहित तेश्रो मुलुकबाट खरीद गरेको मालसामान चीनको लान्झोउ सुख्खा बन्दरगाहबाट मगाँई रहेका छन ।
शुक्रवार नै चीनको लान्झोउबाट ३९० टन माल सामान बोकेको मालबाहक रेल शुक्रबार नेपालका लागि प्रस्थान गरेको नेपाल खबरमा प्रकाशित समाचार भनिएको छ ।
यसअघि नेपालले भारतको कोलकता तथा मुम्बई बन्दरगाहबाट आ आफ्ना माल सामान तेश्रो मुलुकबाट मंगाउने गरेका थिए । तर अघिल्लो वर्ष नेपाल र चीनबीच हिमालयपार व्यापार तथा पारबहन सम्झौता भएपछि परिक्षणका रुपमा लान्झोउ अन्तराष्ट्रिय सुख्खा बन्दरगाहबाट नेपाल पहिलो पटक माल सामान मंगाउंदैछ ।
चिनियाँ सञ्चार माध्यमहरूले जनाए अनुसार शुक्रबार लान्झोउबाट हिंडेको रेल तिब्बतको सिगात्सेसम्म आउने छ, जहाँबाट सडकमार्ग भएर ट्रकमा ती सामग्री काठमाडौं ल्याउने तयारी छ ।
मध्य चीनको गान्सु प्रान्तस्थित लान्झोउ सुख्खा बन्दरगाह नेपालले प्रयोग गर्न पाउने गरी सम्झौता गरिएका चीनका सात समुद्री र सुख्खा बन्दरगाहमध्ये एक हो ।
‘लान्झोउबाट छुटेको यो रेल चीन–दक्षिण एसिया अन्तराष्ट्रिय रेलसेवा अन्तर्गतको पहिलो मालबाहक रेल हो’, चीनको सरकारी सञ्चार माध्यम चाइना न्यूजले शनिबार लेखेको छ, ‘जुन रेलले तिब्बतको सिगात्सेसम्म सामग्री पुर्याएपछि त्यहाँदेखि सडकमार्गबाट काठमाडौं पुर्याइने छ । यसका लागि करिब १० दिन लाग्ने छ ।
मालबाहक रेल २६ व्यापारिक समूहका १३ लाख अमेरिकी डलर (करिब १६ करोड रुपैयाँ) बराबरको ३९० टनभन्दा बढी सामग्री बोकेर हिंडेको हो, जसमा कपडा, जुत्ता, अटो पार्टस् र निर्माण सामग्री छन् । सिगात्सेबाट सडकमार्ग हुँदै ती सामग्री केरुङ र तातोपानीबाट नेपाल भित्र्याउने तयारी छ ।
गत पाँचवर्ष अघि मधेश आन्दोलनको क्रममा भारतीय सीमानाकामा अवरोध भएपछि नेपालले चीनबाट पनि अन्तर्रा्ष्ट्रिय व्यापार गर्न ढोका खोलेपछिको यो रेल ढुवानी पहिलो मानिएको छ ।
अन्तर्रा्ष्ट्रिय व्यापारमा भारतसँगको निर्भरता तोड्ने प्रयास अन्तर्गत चीनका समुद्री र सुख्खा बन्दरगाह भएर तेस्रो देशसँग व्यापार गर्न नेपालले अघिल्लो वर्ष हिमालयपार व्यापार तथा पारबहन सम्झौता गरेको थियो ।
चार वर्षअघि सन् २०१६ को मे ११ मा लान्झोउबाट पहिलो पटक मालबाहक रेल नेपालको सामाग्री बोकेर सिगात्से आएको थियो । त्यो नै चीन– दक्षिण एसिया मालबाहक रेल ढुवानीको उद्घाटन थियो । तर नेपाली बाटो सही नभएको कारण सफल हुन सकेको थिएन ।
चीन सँगको व्यापारिक सम्बन्ध बढेपछि नेपाल भारतबीच सम्बन्धमा अब अझै तिक्ता आउने विश्लेषकहरुको भनाई छ । नेपाल भारतको खुल्ला सीमाना भएको कारण तराई मधेशका जनतालाई सहज थियो । तर अब तिक्ता बढेपछि सीमानाकामा बसेका जनतालाई दैनिक उपभोग्यका सामान किन्न समस्या हुने विश्लेषकहरुको भनाईछ ।
यो विषयमा आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस् !