जनकपुरधामका मेयर साह र स्वकीय सचिवविरुद्ध उजुरी

जनकपुरधाम, साउन २८ गते । जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाका मेयर मनोज कुमार साह र उनका स्वकीय सचिव मनोज कुमार महतोविरुद्ध अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा उजुरी परेको बुझिएको छ ।

विभिन्न योजना सहित स्वकीय सचिव कानून विपरित नियुक्ति गरी भ्रष्टाचार गरेको भन्दै दुबै जनाविरुद्ध आईतबार अख्तियारको बर्दिबास शाखामा उजुरी दायर परेको हो । धनुषाको मुखियापटटी मुसहरनिया तुल्सीयाही जब्दी वडा नम्बर–१ निवासी महतोलाई मेयर साहले उपमहानगरपालिकाको कार्यालयमा गैरकानूनी रुपमा आफ्ना स्वकीय सविचको रुपमा अधिकृत छैठौं तहमा करारमा नियुक्ति दिएको भन्ने कुरा उजुरीमा भनिएको छ ।

मेयर साहले स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन २०७४ र उपमहानगरको दरबन्दी मापदण्ड विपरित आफ्नो अधिकारको दुरुपयोग गरी महतोलाई स्वकीय सचिव, छैठौं तहमा नियुक्त गरेकाले महतोले २०७९ फाल्गुन १ गतेदेखि स्वकीय सचिवको रुपमा पाएको तलव भत्ता एवं अन्य सुविधा समेत राज्य कोषमा फिर्ता गर्न माग सहित अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन २०४८ बमोजिम कारवाही तथा सजायको माग गरिएको श्रोतको भनाई छ ।

दायर गरिएको उजुरीमा ‘जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाको कार्यालयले कर्मचारीहरुको लागि निर्माण गरेको कार्यविधिको अनुसूची ९ (क) मा महाशाखा÷शाखा÷केन्द्र÷वडागत दरबन्दीमा कार्यालयमा रहने स्थायी तथा करार कर्मचारी बारे व्यवस्था गरेको छ । मेयरकाे गैरकानुनी क्रियाकलापले कर्मचारीकाे ाकाम गर्ने मनाेबलमा चाेट पुगेकाे देखिएकाे छ ।

सचिवालयमा कर्मचारी व्यवस्था

सो कार्यविधि अनुसार मेयरको सचिवालयमा वरिष्ठ र सहायक गरी दूई जना निजी सचिव, एक÷एक जना स्वकीय सचिव र कम्प्यूटर अपरेटर सहित ४ जना कर्मचारीको व्यवस्था गरिएको छ । जसमा अधिकृत स्तरको निजी सचिव प्रशासनतर्फ छठौं तह, वरिष्ठ सहायक पदका निजी सचिव पांचौ तहका र कम्प्यूटर अपरेटर चौथो तहका रहने व्यवस्था छ । साबिक अनुसार छठौ तहका निजी सचिव बाहेक सबै स्थायी नै रहनेछ ।

तर त्यसलाई सशोधन गरी हाल कायम भएका दरबन्दी अनुसार एकजना स्वकीय सचिव र कम्प्यूटर अपरेटर मात्र रहने व्यवस्था गरिएको छ । स्वकीय सचिव पदका लागि साबिकदेखि हालसम्मको दरबन्दी अनुसार योग्यता सिभिल इन्जिनीयर नै हुनुपर्ने हो । तर स्वकीय सचिवमा नियुक्त भएका महतो सिभिल इन्जिनीयर नरहेको भन्ने कुरा समेत उजुरीमा उल्लेख रहेको बताइएको छ ।

सम्बन्धित पदाधिकारीले तोकिए वमोजिमको पद दरवन्दीमा बाहेक कसै नियुक्त गर्न पाउने व्यवस्था गरिएको ऐनमा गरिएको देखिदैन । ऐनको दफा ८३ को उपदफा ७ र ८ मा करारमा कर्मचारी राख्ने व्यवस्था रहेको छ । ती दफा अनुसार गाउँपालिका वा नगरपालिकाले संगठन तथा व्यवथापन सर्वेक्षणको आधारमा कुनै कार्य सम्पन्न गर्न विशेषज्ञ सेवा आवश्यक परेको खण्डमा करारमा नियुक्त गर्न सक्नेछ ।

यी बाहेक नगर प्रहरी, सवारी चालक, सयस, कार्यालय सहयोगी, प्लम्बर, इलेक्ट्रिसियन, चौकीदार, माली, बगैचे र सरसफाईकर्मी मात्र करारमा नियुक्त गर्न पाउनेछ । यी बाहेकको पदमा तोकिएको बमोजिमको दरबन्दी अनुसार नै कर्मचारी राख्न पाउनेछ । तर महतो न त विषेशज्ञ छन, न उनको पद माथि उल्लेखित मध्येका छन् ।

यसरी नियुक्त भएका हुन महतो

स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन र आफैले बनाएको कार्यविधि विपरित मेयर साहले आफ्ना नातामा पर्ने भाई महतोलाई स्वकीय सचिव नियुक्त गर्न कानूनी व्यवस्थालाई लत्याउंदै ठाडो आदेश गरेको उपलब्ध कागजातले देखिन्छ ।

उपमहानगरपालिकाको २०७९।०९।१५ गते शुक्रवारका दिन बसेको नगर सभाबाट नगर प्रमुखको स्वकीय सचिव छैठो तह (प्रशासनर सा.प्रा.) मेयरले नै तोक्ने गरी थप गर्ने निर्णय गराई एक महिनापछि माघ १५ गतेका दिन मेयर साहल प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतलाई पत्राचार गर्दै महतोलाई नियुक्त गर्न ठाडो आदेश दिएका हुन ।

मेयरको ठाडो आदेशमा गुरुदेव प्रसाद साह भन्ने शाखा अधिकृतबाट दुई दिनपछि माघ १७ गतेका दिन टिप्पणी र आदेश पत्र तयार गराई प्रमुख प्रशाकीय अधिकृत रत्नेश शशीबाट माघ २९ गते सदर गराएका छन् । टिप्पणी आदेश सदरपछि फागुन १ गतेदेखि लागू हुने गरी उनलाई नियुक्त गरिएको हो ।

प्रमुख प्रशाकीय अधिकृत रत्नेश शशीले दिएको नियुक्ति पत्रमा त्रुटिपूर्ण देखिएको छ । नियुक्ति फागुन १ गतेदेखि लागू हुने गरी दिइएको छ । तर सो पत्र फागुन १९ गतेमा काटिएको हो । उनलाई नियुक्तिको १९ औं दिनमा नियुक्तिपत्र दिइएको हो ।

उमेर हदको बेवास्ता
जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाको दरबन्दी लोकसेवा आयोगद्वारा पदपुर्ति हुने विज्ञापनमा समेत उमेरको हद पुरुषको ३५ वर्ष ननाघेको हुनुपर्ने व्यवस्था छ । उपमहानगरपालिका समेतले विभिन्न पदको नियुक्ति विज्ञापन प्रकाशन गर्दा उमेर ३५ वर्ष कायम गर्ने गरेको छ । तर महतोको हकमा कानून मिचेर यो व्यवस्था कार्यान्वयन गरेको देखिदैन । स्वकीय सचिव महताे ४५ वर्षभन्दा माथि रहेकाे बुझिएकाे छ ।