जनकपुरधाम, वैशाख २ गते । मापदण्ड विपरित निर्मित संरचनाहरुले जनकपुरधाम स्थित विश्व प्रसिद्ध जानकी मन्दिर विश्व सम्पदा सूचीकृत हुन नसकेको आरोप लगाइएको छ ।
गौ संरक्षण मंच नेपालले मन्दिर नै छोपिने गरी मापदण्ड विपरीत निर्माण भएका ठूलठूला भवन र घर सहितका संरचनाले ऐतिहासिक मन्दिरको शोभा र सौन्दर्यतामा मात्र नभई विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत हुन नसकेकाे आरोप लगाउंदै जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकालाई ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।
मंचका अध्यक्ष जगदीश महासेठले तात्कािलन नगरपालिकाको २० औं नगरपरिषद्बाट २०७० सालमा जानकी मन्दिर वरिपरि ३१ फिट माथि अग्ला संरचना निर्माण नगर्न/गराउन गरिएको निर्णय कार्यान्वयन गराउन माग सहित जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाका प्रमुख, उपप्रमुख र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत कहां निवेदन दर्ता गराएका छन् ।
इकागजमा प्रकाशित समाचारमा महासेठले यसरी मापदण्डविपरित अनाधिकृत रूपमा जानकी मन्दिर वरिपरि निर्मित ठूला घरहरूले मन्दिरको सौन्दर्यता र तीर्थालुलाई नकारात्मक असर मात्र पारेको होइन यसले गर्दा विश्व सम्पदा सूचीमा समेत सूचीकृत हुनबाट वञ्चित हुँदै आएको आरोप लगाएका हुन् ।
मन्दिर वरिपरि ३१ फिटभन्दा बढी उचाईका घर निर्माण गर्न नसक्ने मापदण्ड रहेपनि नगरपालिकाकै कर्मचारीहरूको मिलोमतोमा आर्थिक चलखेल गरी ५०/५५ फिटसम्मका घर निर्माणको नक्सा पास गरी घर तथा भवनहरू बनाइयाे र बनाउने क्रम जारी रहेको उनकाे भनाई छ ।’
जानकी मन्दिरका उत्तराधिकारी महन्थ रामरोशन दास वैष्णवले भने मन्दिरको संरक्षण र सौन्दर्यता कायम राख्न यहाँका उपमहानगरपालिका र प्रदेश सरकारको प्रमुख जिम्मेवारी रहेको छ । तर ‘उपमहानगरपालिकाबाटै ठूलठूला भवन निर्माणको स्वीकृति दिइएको छ, र दिने क्रम पनि जारी रहेकाले सम्बन्धित निकाय गैरजिम्मेवार रहेकाे छ ।
जानकी मन्दिरको दक्षिणतिर गायत्री कुञ्ज, उत्तरतिर सुखसागर लज र पूर्वतिर हंसराज मिठाई पसल र भिवान होटेल सहितका मन्दिर भन्दा बढी उचाईमा होटेलहरु संचालन छन् भने दर्जनौ आवासीय र व्यवसायिक भवनहरु ठड्याइएको छ ।
उपमहागर पन्छिंदै
उपहानगरका जनप्रतिनिधी र कर्मचारीकै जानकी मन्दिर विश्व सम्पदा सूचीकाे सूचीबाट वञ्चित रहेकाे बारे सम्बन्धित व्यक्तिहरू पन्छिने प्रयास गरेका छन् । मन्दिर वरिपरि ३१ फिटभन्दा लामाे संरचना निर्माण नगर्ने निर्णय विरूद्ध आर्थिक मिलाेमताेमा घर नक्सा पासकाे क्रम जारी बारे उपमहागरका मेयर मनाेज साहले भने मापदण्ड बारे सुनेकाे छु । तर फाइल हेर्न पाएकाे छैन, बुझ्छु के कसाे हाे । नक्सा पासकाे कुरा हाे याेजना शाखाका कर्मचारी विरेन्द्र यादवसंग साेध्छु ।
यस्तै उपमहागरका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रत्नेश शशीले याे सम्बन्धमा मलाई थाहा छैन, भनी पन्छिदै प्रवक्ता प्रमेश झासंग साेध्नुस भनी झाडा टाले ।
निर्णयकाे बेवास्ता
तात्कालिन नगरपालिकाको २० औं परिषद्बाट भएको निर्णय कार्यान्वयनका लागि दुई वर्षपछि उपमहानगरपालिकाले मन्दिर वरिपरि ३१ फिटभन्दा माथिका घर तथा भवनहरुको नक्सा तथा म्याद थप नगर्ने र मापदण्ड विपरितका घर तथा भवनहरु भत्काउने कारवाही सहित सार्वजनिक सूचना नै पटक-पटक जारी गरे ।
उपमहानगरपालिका कर्मचारीकै आर्थिक मिलामलोमा दर्जनौं नक्सा पास भई ठूल्ठूला घर तथा भवन भएर ती सूचना कार्यान्वयन आउन सकेन ।
अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग समेतले सोही वर्ष ३ महिनापछि जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकालाई जानकी मन्दिर वरिपरि ३१ फिटभन्दा माथि मापदण्ड विपरितका १० वटा घर भत्काउने सहितका आवश्यक कारवाही प्रक्रिया अघि बढाउन निर्देशन दिएका थिए । तर सो निर्देशनपनि कार्यान्वयन नभई थन्किएको छ ।
प्रधानमन्त्री कार्यालय समेतले सोही वर्ष जेठ महिनामा मन्दिरको अस्तित्व बचाउन तात्कालिन नगरपालिकाले २० औं परिषद्बाट गरेको निर्णय कार्यान्वयन गराउन संघीय मामिला तथा विकास मन्त्रालयलाई समेत निर्देशन दिएका थिए । त्यो निर्देशन पनि आजसम्म पुरा नसक्नु दुखद कुरा रहेको अध्यक्ष महासेठको गुनासो छ ।
यो विषयमा आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस् !