जन्मको आधारमा नागरिकको सन्तानले पनि अब नागरिकता पाउने (पत्रसहित)

जनकपुरधाम, चैत २० गते ।
लामो समयदेखि विवादित जन्मको आधारमा नागरिकता प्राप्त व्यक्तिको सन्तानलाई वंशजको आधारमा नागरिकता दिन सरकारले निर्णय गरेको छ ।
मंगलवार मन्त्रिपरिषदको बैठकबाट गरिएको अनुसार गृहमन्त्रालय देशको सबै जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा नागरिकता वितरण गर्न पत्राचार समेत गरिएको छ ।
मन्त्रिस्तरीय बैठकबाट जन्मका आधारमा नागरिकता पाएकाका सन्ततीको शैक्षिक वृत्ति विकासमा बाधा पुगेको भन्दै मन्त्रालयले प्रक्रिया र्पुयाई वंशजको आधारमा नागरिकता दिन निर्णय गरिएको हो । यस सम्बन्धमा आवश्यक व्यवस्था मिलाउन प्रधानमन्त्री कार्यालय र सातै प्रदेश सरकारलाई समेत बोधार्थ जनाइएको छ ।
नागरिकतासम्बन्धी विधेयक लामो समयदेखि संसदीय समितिमा विचाराधीन रहेको तर, बालिग भइसकेका नागरिकका सन्तानहरू नागरिकताबाट विमुख भएको भन्दै मन्त्रालयले प्रशासनिक निर्णयबाट समस्या सम्बोधन गरेको हो ।
जन्मका आधारमा नागरिकता पाएका सन्तान बालिग भए पनि नागरिकता नपाएको भन्दै तत्काल नागरिकता दिन माग हुँदै आएको थियो । विशेषगरी प्रदेश २ सरकारले संघीय सरकारलाई पटक पटक मांग गर्दै आएको थियो ।
नेपालको संविधानको धारा ११ को उपधारा ३ को व्यवस्था बमोजिम जन्मको आधारमा नेपाली नागरिकता प्राप्त नागरिकका सन्तानले आफ्नो बाबु र आमाको नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र संलग्न गरी नेपाली नागरिकता पाउन निवेदन दिएमा नेपाल नागरिकता ऐन २०६३, नेपाल नागरिकता नियमावली २०६३ र नागरिकता प्रमाणपत्र वितरण कार्य्विधि निर्दे्शिका २०६३ बमोजिम वंशजको आधारमा नागरिकता प्रदान गर्दा अपनाउनु पर्ने कार्य्विधि प्रक्रिया अपनाइ जे जो बुझ्नुपर्छ बुझी उपयुक्त देखिएमा वंशजको आधारमा नागरिकता प्रदान गर्न सकिने भनी यस मन्त्रालयबाट मिति २०७५र१२र१९ मा निर्णय भएकोले निर्णयानुसार गर्न हुन मन्त्रालयका उपसचिव गंगाप्रसाद न्यौपानेद्वारा प्रेसित परिपत्रमा भनिएको छ ।
सरकारले ०६३ मा नागरिकता ऐन संशोधन भएपछि जन्मका आधारमा नागरिकता लिएका व्यक्तिका सन्तानको हकमा २०६५ मंसिर १० सम्म निवेदन दिएको अवस्थामा मात्र वंशजको नागरिकता दिएको थियो। यसरी नागरिकता पाउने संख्या एक लाख ९० हजार ७२६ रहेको गृहको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।
अन्तरिम संविधान जारी भएको मितिलाई आधार मानेर यस्तो नागरिकता वितरण गरिएको थियो । निवेदन दिने अन्तिम समयसीमा भने नागरिकता नियमावली लागू भएको दुई वर्षपछिसम्मका लागि कायम गरिएको थियो ।
तर ०६५ मंसिर १० पछि सर्वोच्चमा मुद्दा परेपछि जन्मको आधारमा नागरिकता प्राप्त व्यक्तिको सन्तानलाई नागरिकता प्रदान गर्नमा रोक लगाइएको थियो ।