प्रदेश र स्थानीय प्रमुखज्यू कमीशनका साइकल होइन, सेनेटरी प्याड वितरण गरौं

सुभाष कर्ण
जनकपुरधाम, कात्तिक ५ गते ।
सस्तो लोकप्रियता र कमीशनका लागि बेटी पढाउ बेटी बचाउ अभियान मार्फत प्रदेश २ सरकारले सामुदायिक विद्यालयमा अध्ययनरत बालिकाहरुलाई गरेको साइकल वितरणको सिको गर्दै स्थानीय तहहरु समेत साइकल वितवरणमा जुटेका छन ।
ती बालिका मध्ये महिनाबारी (रजस्वाला) समस्याले प्रत्येक महिना बालिकाहरु अनुपस्थित हुने गरेको कुरामा ध्यान पुरयाएका छैन । प्रदेश सरकारले ६ हजार रुपैया भन्दा बढीको साइकल वितरण कार्यक्रमलाई गत आर्थिक वर्षदेखि निरन्तरता दिदैं आएका छन । तर महिनाबारीको कारण विद्यालय छाडने समस्या समाधानका लागि ५० रुपैयाको सेनेटरी प्याड र बालबालिकालाई दिवा खाजा वितरण गर्न सकेका छन् ।
साइकल वितरणले निकै चर्चा कमाएका प्रदेश २ सरकारले प्रदेशका ८ वटै जिल्लाका हजारौ अध्ययनरत बालिकाको लागि विद्यालयमा सेनेटरी प्याड वितरण गर्न वा कार्यक्रम संचालन गर्न कुनै पनि स्थानीय तहलाई निर्देशन वा संघीय सरकारको निर्देशन कार्यान्यन गराउन सकेको छैन ।

महिनाबारीले ३० प्रतिशत बालिका अनुपस्थित

राष्ट्रिय तथ्यांक अनुसार करीब २१ प्रतिशत बालिका महिनाबारीकै विद्यालय जानबाट वंचित रहेका छन् । प्रदेशका ग्रामीण भेगमा त यो समस्या झन व्याप्त छन् । एक सर्वेका अनुसार प्रदेश २ मा मात्रै ३० प्रतिशतभन्दा बढी बालिका महिनाबारीमा हुने पेट दुख्ने, महिनाबारी हुंदा रगतले शरीर गन्हाउने, कपडा खराब हुने लगायतका समस्याले हरेक महिना एक हप्तासम्म विद्यालयमा अनुपस्थित रहने गरेकी छिन ।
प्रदेश सरकारले कक्षाका छात्राका लागि साइकल वितरण गर्दै आएका छन् । त्यसको सिको गर्दै प्रदेशका जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका सहितका स्थानीय तहहरुले पनि सोही विद्यालयका कक्षा ९ देखि १२ सम्मका छात्राहरुलाई साइकल वितरण कार्यक्रमलाई अघि सारेका छन । तर सेनेटरी प्याड वितरणमा कसैले ध्यान नपुरएको कारण साइकलमा हजारौ हजार कमीशन हुने तर ५० रुपैया पर्ने प्याकेटमा न्यून हुन सक्ने रहेको छ ।

विद्यालयमा क्लास संचालनकै बेला छात्रालाई महिनाबारी भई दिएको खण्डमा समस्या समाधान गर्न कुनै प्रक्रिया नअपनाई विद्यालय व्यवस्थापकले घर पठाई दिने र महिनाबारी अवधिसम्म विद्यालय नआउने जस्ता निर्देशन गरेका छन् । ती समस्याले छात्राहरुलाई प्रत्येक महिना पढाईबाट वंचित हुने गरेको छ । केहीले आफ्ना समस्या महिला शिक्षक संग राखेपनि केही लज्जाबोध बोध गर्दै टिफिनकै बेला वा मौकाछोपी विद्यालय छाडेर जाने गर्छिन ।

संघीय सरकारको निर्देशनलाई बेवास्ता

देशभरिमै महिनाबारी समस्याले छात्राहरु विद्यालय जानबाट वंचित र अनुपस्थित हुने गरेको कारण गत असोज ११ गते नै देशभरका स्थानीय तहरुलाई विद्यालयमा निशुल्क सिनेटरी प्याड वितरण कार्यक्रम लागू गर्ने निर्देशन दिइसकेका छन् । तर प्रदेश २ एउटा पनि विद्यालयमा सो कार्यक्रम कार्यान्वयन हुन सकेको छैन । जबकि सो कार्यक्रमका लागि संघीय सरकारले बजेट समेत उपलब्ध गराएको छ ।
जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकामा मात्रै प्रा.वि, नि.मा.वि र मा.वि गरी ५० को हाराहारीमा सामुदायिक विद्यालय रहेका छन । तर महिना दिन बित्न लाग्दा पनि हालसम्म विभिन्न बहाना बनाई सो कार्यक्रम लागू गर्न सकेको छैन तर बढी कमीशन हुने साइकल वितरण कार्यक्रमलाई प्रदेश सरकार झै सुरुवात गरेका छन ।

अधिकृत र लेखापाल आभावले प्रभावित : उपमेयर मिश्र

विद्यालयहरुमा सिनेटरी प्याड कार्यक्रम कार्यान्वयन हुन नसकेको बारे जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाकी मेयर रिता मिश्र भन्छिन — कार्यक्रम हामीले तयार पारिसकेका छौं । संघीय सरकारबाट बजेट पनि आइसकेको छ, अपुग भएमा आन्तरिक श्रोतबाट खर्च गरिने छ । तर कार्यकारी अधिकृत र लेखापाल नरहेको कारण कार्यक्रम शुरुवात गरिएको छैन ।
सेनेटरी प्याड वितरण कार्यक्रम कार्यकारी अधिकृत र लेखापाल नरहेको कारण कार्यान्वयन गर्न नसकेको बताउंछिन तर साइकल वितरण कार्यक्रम यी दुवैको अनुपस्थितिमा कसरी अघि बढाइएको बारे पहिलाकै कार्यक्रम रहेको पन्छिन खोजेकी छिन ।
जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका त उदाहरण मात्र हुन । प्रदेशका १ सय ३६ स्थानीय तह मध्ये कुनैपनि पालिकाले सिनेटरी प्याड निशुल्क वितरण कार्यक्रम कार्यान्वयन गर्न सकेको छैन ।